moda, film, astroloji, rüya tabirleri, yaşam

Atkins, Karatay, Dukan Vs…Gördüğünüz Her Diyete Atlamayın!

0 31

Kilolu insanların sayısı oldukça fazla olmalı; çünkü piyasaya her yıl yeni diyet yöntemleri sürülüyor. Kısa sürede bolca kilo verdirmeyi vaat eden bu mucize diyet tariflerinin hikmetleri konusunda herkes aynı fikirde değil. Atkins, Dukan, Karatay diyeti vb. diyetler fikrin sahipleri tarafından ısrarla tavsiye edilseler, en parlak vaatlerle tanıtılsalar bile bazı beslenme uzmanlarına göre iddia edildiği kadar şahane değiller; hatta bünyeye çeşitli zararlar verebiliyorlar.

 

Umutsuz şişmanlar ve şok diyetler:

Siz ne düşünüyorsunuz bilmiyorum, ben şok diyetlerin zararları olduğu kanısında olanlardanım. Kişiye özel diyet bana çok daha mantıklı bir şeymiş gibi geliyor. 3 – 5 kilo fazlası olmak başka, 10 – 20 – 30 kilo fazlası olmak bambaşka bir durum. Verecek çok fazla kilonuz yoksa bazı yanlış beslenme alışkanlıklarınızı değiştirerek, bol su içerek ve biraz spor yaparak kilolarınızdan kurtulabilirsiniz; bilmem ney diyeti uygulamanıza gerek olduğunu sanmıyorum. Ciddi miktarda kilo fazlası olan kişilerin durumu daha farklı, onlar bu konuda daha umutsuz ve ikide bir piyasaya sürülen mucize (!) diyetleri, mucize (!) ürünleri uygulamaya daha meyilli oluyorlar. Ben popüler diyetlerin zararları hakkında derlediğim bilgileri yazayım da, yine siz bilirsiniz. Ama lütfen gördüğünüz her diyete atlamayın, o diyeti yaparak kilo vermiş kişiler tanıyor olsanız bile. Siz başka bir insansınız, vücudunuz aynı uygulamadan aynı şekilde etkilenmeyebilir. O bir zarar görmemiştir ama siz görebilirsiniz. Bilemiyorum, bu işler bu kadar olsaydı, bu kadar ‘Yap şu diyeti, kurtul kilolarından!’ şeklinde olsaydı, belli bir diyet gerçekten bir sürü insanı fazla kilo sorunundan kurtarmış olsaydı durmadan ortaya yeni diyetler çıkar mıydı? Diyetin insanın yaşına, cinsiyetine, hayat tarzına, hareketlilik derecesine, sağlık durumuna göre belirlenmesi gerekmez mi mantıken?

şok diyetlerin zararları

Popüler diyetlere kuşkuyla yaklaşmak gerekiyor:

Bazı beslenme uzmanlarının tezi şu; artık insana hızla kilo kaybettiren farklı yöntemler geliştirilemiyor, bunun yerine sağlıksız protein diyetleri ısıtılıp tekrar önümüze sürülüyor. Bu arada isimleri de değişiyor tabii. Bu tip diyet listelerinin bazılarının kaynağı, sahibi belli yine; bazılarının kim tarafından hazırlandığı bile belli değil. Dukan ve Karatay diyetlerinin Atkins diyeti olarak bilinen popüler zayıflama diyetinin farklı bir isimle paketlenmiş versiyonları olduğunu düşünen beslenme uzmanları ‘Moda diyet’ diye bir kavramın saçma olduğunu söylüyorlar ki gerçekten saçma görünüyor. Bu gibi diyetlerle kilo verilmediğini söyleyen yok, veriyorsunuz. Ama kilolarınızla beraber başka şeyleri de kaybedebiliyorsunuz, sağlığınızı mesela. Ayrıca popüler diyetlerle verilen kilolar bir süre sonra geri alınıyor. Sağlık sorunu olmayan insanlar bu tarz diyetlerden pek zarar görmeyebilir. Ama şöyle durumlar da var: Karatay diyeti de tıpkı Montignac, Dukan, Zone diyetleri gibi proteini arttırıp karbonhidratı arttırma mantığına dayanıyor. İnsülin direnciniz varsa bu diyet sizin için uygun olabilir. Ama herkes için uygun bir diyet değildir. Kolesterol sorunu olan insanlara önerilmez örneğin.

diyet yapmak

Şok diyetlerin yan etkileri:

Konuyu araştırırken bir yerde Dukan diyeti için yapılan olumsuz yorumların diyeti fazla incelemeden yapıldığı, bunun aslında şahane bir diyet olduğu yolunda bir şeyler okudum ki diyeti fazla incelemeden bilinçsiz yorumlar yaptığı ima edilen kişiler birtakım beslenme uzmanları. Diyelim ki beslenme ve diyet uzmanları kendi ekmek kapıları kapanmasın diye popüler diyetler hakkında olumsuz şeyler söylüyorlar, bu da bir ihtimaldir. Ama popüler diyetleri ısrarla öven insanların bu diyetleri şişiriyor olması da bir ihtimaldir, öyle değil mi? Ben bu konuda uzman değilim ama özellikle ciddi miktarda kilo vermesi gereken insanların kişiye özel diyet uygulaması neresinden baksan daha mantıklı görünüyor, gerçekten. Bu durumdaki biri kafasına göre seçtiği bir şok diyet yapacağına bir uzman gözetiminde diyet yaparsa, vücudunda diyetten dolayı bir olumsuzluk başlaması durumunda müdahale edilir, ne bileyim diyetin bir şeysi değiştirilir mesela. ‘Şunu yemek / yememek size iyi gelmedi, yapmayın siz bunu’ falan şeklinde yönlendirilme imkanı olur. Öbür türlü ezberden gidiyorsunuz, belki vücudunuza o anda belli olmasa bile daha sonra patlayacak bir zarar veriyorsunuz ama farkına bile varmıyorsunuz…gibi geliyor bana.

Bu noktada şöyle düşünüyorum: Ortaya herkese, farklı yaş ve cinsiyetteki insanlara, farklı hayat tarzları ve çalışma tempoları olan insanlara aynı şeyleri yaparak kilo vereceklerini vaat eden bir diyet varsa o diyete kuşkuyla yaklaşmak gerekir. Mantıksız bir durum bu, olmaz öyle şey. Kızım 23 yaşında, ben 51 yaşımdayım; ikimizin uygulayacağı diyetlerin prensipleri arasında farklılıklar olması gerekmez mi? Onun genç bünyesinin X maddeyi daha çok alması gerekir ama benim orta yaşlı bünyem o maddeden daha az almalıdır mesela; veya da tersi. Aynı diyet ikimize de kilo verdirebilir ama içeriği itibarıyla ikimiz için de aynı derecede doğru değildir. Ayrıca bazı detayların hayat tarzımıza ve sağlık durumumuza göre belirlenmesi gerekir. Ayrıca sadece diyet yapmak yetmez, yaşımıza uygun sporlar da yapmamız gerekir. Öyle değil mi sizce de?

kilo verme yolları

Ben diyet – beslenme uzmanlarının şok diyetlere, kendilerinin kapısını çalanlar azalır diye mesela, karşı çıkıyor olması fikrine kapalı değilim. Veya başka bir sebeple. Hayatta her şey mümkün. Ama popüler diyetleri piyasaya sürenler için de düşünürüm aynı şeyi, belki onlar da insanlar diyet uzmanlarıyla görüşüp kişiye özel diyetler uygulayacaklarına kendi muhteşem diyetlerini uygulasın istiyorlar daha iyi kazanmak için? Biri ne kadar ihtimalse diğeri de o kadar ihtimaldir. Risk açısından bakıldığı zaman ise iyi bir beslenme uzmanıyla görüşüp onun önerilerini uygulamak daha az riskli görünüyor; açık ara daha az riskli hem de.

Kaldı ki söz ettiğim Dukan diyeti konulu yazıda bu olası yan etkileri inkar edilmiyor. İnkar edilse komik olurdu zaten. Belki niyet de odur, ‘Sütte leke var benim diyette leke yok’ demek de hepten saçma. Hiç inandırıcı olmaz. Yazan da bunun farkındadır sanırım. Neyse; bu diyetin yan etkileri varmış ama çoğu kullanıcı hatalarından kaynaklanıyormuş. Mesela kabızlık çekebiliyorsunuz diyetten dolayı ama çareleri var, böbrekleriniz hasar görebiliyor –Ama yeterince sıvı alırsanız görmüyor-, eklemleriniz ve kaslarınız ağrıyabiliyor ama çözümü var, saçlarınız dökülebiliyor (Muhtemelen yağ eksikliğinden), grip belirtileri oluşabiliyor ama vücudunuz şekersiz ve karbonhidratsız yaşamaya alışınca geçiyorlar, nefesiniz kötü kokmaya başlayabiliyor falan filan. Bu muhtemel yan etkilerin hiç birini yaşamayabiliyormuşsunuz (Ben buna inanmıyorum) veya hepsini birden yaşayabiliyormuşsunuz. Bu da işte yaşınıza, bünyenize, sağlık durumunuza falan bağlı. Ve de bu diyete başlamadan önce en azından bir kan tahlili yaptırmanız iyi olurmuş. Arada kontrol amaçlı bir tahlil daha yaptırmakta fayda varmış. Yani…? Hem diyeti dikkatle yapacaksanız, hem de olası zararlarına karşı uyanık olacaksınız. Ve de diyet herkeste aynı etkiyi yapmayacak. Dön dolaş beslenme uzmanlarının söylediği şeye geliyor; kişiye özel diyet popüler diyetten daha mantıklı. Bana görünen bu. Bir uzmanla beraber, onun kontrolünde zayıflamaya çalışırsanız halbuki; diyetin sizde yarattığı veya yaratabileceği olumsuz etkileri daha bir zamanında fark edersiniz sanki.

Yazıyı durduramıyorum, aldı başını gidiyor ama bitirmek lazım artık: (=

Popüler diyetlerde genellikle proteinler baş tacı ediliyor, karbonhidratlara karşı ise ‘Iykk, yemeyin o pis şeyleri!’ tavrı güdülüyor. Düşük karbonhidratlı diyet programları kilo verdirir, bu inkar edilemez. Fakat bunun sağlık açısından riskleri var, bu yüzden diyetisyenlerin çoğu bu tip diyetleri onaylamıyorlar. Günlük beslenme programının şöyle böyle yarısı karbonhidratlardan oluşmalıymış. Karbonhidratlar beynin yakıtları; uzun süre boyunca karbonhidrat içeriği yüzde 40’ın altında olan bir diyet uygularsanız birçok ciddi sorun yaşayabiliyorsunuz. Örneğin zihinsel bulanıklık, ağız ve diş sağlığı sorunları, kemik erimesi riski, uyku sorunları, dikkat dağınıklığı gibi. Böyle bir diyet uygularken karbonhidrat açlığını kamufle etmiş oluyorsunuz, sonra karbonhidratlı gıdalarla tekrar görüşmeye başladığınızda kilonuz hızla artmaya başlıyor. ‘Ben de karbonhidrat almayıveririm’ demeyin, karbonhidratsız bir hayat şekli yok; vücuda onlar da lazım. Dengeli bir şekilde tüketilmesi kaydıyla bütün gıda çeşitleri lazım.

kişiye özel diyet

Popüler diyetlere bu kadar gıcık olmamın psikolojik şeysi:

Ben hiçbir zaman çok kilolu bir insan olmadım. Şu aralar 4 – 5 kilo fazlam olduğunu düşünüyorum ama 51 yaşındayım, bir süredir fazlaca hareketsiz yaşıyorum (Bunu değiştirmek niyetindeyim) ve sağlıksız besleniyorum (Sağlıksız gıdaların hastasıyım maalesef); normaldir o kadarı benim şartlarımda. 45 yaşıma kadar beslenmeme hiç dikkat etmedim ama yine de kilo almadım, bu açıdan şanslıyım yani. 5 – 6 aydır birazcık dikkat etmeye çalışıyorum.

Bunları şunun için yazıyorum; ben kolayca kilo alan, hayatının epeyce bir bölümünü kilolu biri olarak geçiren, çok miktarda kilo fazlası olan birinin ruh halini bilemem. Bu durumdaki insanlar ‘Kilo verdiren mucize ürün, 1 haftada 5 kilo verdiren şahane diyet, spor yapmadan kilo verin, X ünlü de bununla kilo verdi’ vb. şeylere atlamaya daha meyilli olabilirler; bu anlaşılabilir bir şey.

Ama…

2 yıldan fazla zamandır makale yazarı olarak çalışan biri olarak bu tip konuları da çok gördüm, okudum, bir sürü yazı yazdım. Buram buram reklam kokan çok fazla yazıyla, çok fazla siteyle muhatap oldum. Çoğundan şişman insanları sömürmeye çalıştıklarını, onlara boş umutlar verdiklerini düşünerek çıktım. Sağda solda, şişirdikleri ürünlerden zarar gören veya hiçbir fayda görmeyen insanların yorumlarını okudum. Bazı sitelere ‘Öncesi / Sonrası’ olarak kendi ürünlerinin verdiği sonuçla ilgisi olmayan fotoğraflar koyulduğunu fark ettim. Ürünün veya diyetin olumlu yönlerinin büyük ve renkli harflerle en yukarıda, muhtemel yan etkilerinin küçücük harflerle ve en aşağılarda gösterildiğini gördüm.

Bu gibi tutumları sadece popüler diyetler ve diyet ürünleri ile ilgili yazılarda mı gördüm, hayır. Ama bu sağlıkla ilgili olduğu için bana çok battı. Aldığınız bir elbisenin, kanepenin, bilgisayarın veya halının kalitesiz çıkması da güzel bir şey değil. Bu canınızı sıkar, moralinizi bozar, paranıza yazık olmuş olur. Ama kemik erimesi riskini arttırmaz mesela.

O zamanlardan karar vermişimdir kendi sitelerime şok diyet tarifi falan yazmamaya. Başkaları için yazdım mı? Bu işin başlarında 1 – 2 kere yazmıştım, o zaman soğudum zaten. Ondan sonra başkaları için de yazmadım. O derece itici ve kuşkulu görünüyor bu diyetler bana.

Yanılıyor olabilir miyim? Olabilir tabii. Ama pek sanmıyorum.

Şimdi fotoğraf ararken gördüm; internette ‘Falan yılın en iyi diyetleri – en popüler diyetleri’ tarzı başlıklar var yahu. Bu size doğru geliyor mu? Trend diyet diye diyet mi olur?

Bunları da beğenebilirsin Yazarın diğer kitapları

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.